رسول نور حضرت محمد (ص) - تعريف اقتصاد بر مبنای فرهنگ قرآنی؛ اولين قدم در مبارزه با فساد اقتصادی
 
 
 












 
 تعريف اقتصاد بر مبنای فرهنگ قرآنی؛ اولين قدم در مبارزه با فساد اقتصادی

آرشيو اخبار رسول نور1
محمد صادق كوشكی با اشاره به تفاوت مفهوم اقتصاد در قرآن با عرف رايج جامعه گفت: اولين قدم برای مبارزه جهادی با مفاسد اقتصادی اين است كه تعريف ما از اقتصاد براساس فرهنگ قرآنی ارائه شود. 


محمد صادق كوشكی، عضو هيئت علمی دانشگاه خواجه نصير در گفت‌و‌گو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، درباره نگاه قرآن به مسئله فساد اقتصادی و مبارزه با آن گفت: وقتی كه آموزه‌های قرآنی را مرور می‌كنيم متوجه می‌شويم آنچه كه تحت عنوان اقتصاد در عرف رايج نام برده می‌شود، در فرهنگ قرآنی ذيل مفهوم دنيا مطرح می‌شود، به اين مضمون كه در فرهنگ دينی يك مفهوم دنيا داريم كه در نقطه مقابلش مفهوم آخرت قرار می‌گيرد.

وی در ادامه افزود: اين مفهوم دنيا در فرهنگ دينی دارای تعابير متفاوتی است كه از جمله آن می‌توان به لهو و لعب، فتنه و مزرعه آخرت اشاره كرد. در واقع اين چند‌گانگی به نحوه استفاده از اين ابزار برمی‌گردد.

اين استاد دانشگاه اظهار كرد: اما مهم‌ترين وجه اين است كه دنيا مفهومی اعم‌تر از اقتصاد است و در واقع ابزاری در دست انسان است كه انسان از آن، بسته به اينكه چه استفاده‌ای می‌كند می‌تواند به تعبير قرآنی لهو و لعب يا خسارت باشد يا احيانا فتنه يا اينكه مزرعه‌ای برای بهسازی و روشن‌سازی آخرت باشد.

وی ادامه داد: در اين چارچوب نمی‌توانيم مشخصا در مورد اقتصاد در گفتمان دينی صحبت كنيم و بايد سراغ مفهوم دنيا برويم، بر اين اساس هر حركتی در دنيا كه جلوی رشد و تكامل انسان و جامعه را بگيرد مردود است و فساد شمرده می‌شود.

كوشكی تأكيد كرد: طبيعتا هر گونه دنياگرايی يا پرداختن به دنيا كه موجبات توقف انسان در مسير رشد را فراهم كند از نظر فرهنگ قرآنی مردود است. حال ممكن است اين دنياگرايی، تكاثر باشد يا ممكن است جمع آوری مال و شمارش آن به هدف صرف مال‌اندوزی و دنياگرايی باشد.

وی عنوان كرد: حتی در جايی ديگر مشخصا قرآن، گروه‌بندی می‌كند و ايجاد فساد در جوامع را به اشراف و افراد متمكن منتسب می‌كند و در آيه 16 سوره اسرا می‌فرمايد: «وَإِذَا أَرَدْنَا أَن نُّهْلِكَ قَرْیَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُواْ فِيهَا فَحَقَّ عَلَیْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا». «و چون بخواهيم شهرى را هلاك كنيم خوشگذرانانش را وا مى‏داريم تا در آن به انحراف [و فساد] بپردازند و در نتيجه عذاب بر آن [شهر] لازم گردد پس آن را [يكسره] زير و زبر كنيم.»

كوشكی در توضيح اين آيه گفت: مترفين بخشی از ثروتمندانی هستند كه ثروتشان از راه نادرست بدست آمده است و در راه نادرست نيز مصرف می‌شود، به همين خاطر شكل فساد اقتصادی در گفتمان دينی اشكال مختلفی از تكاثر، كنز، ربا و... دارد.

وی تصريح كرد: در واقع اشكال فساد اقتصادی به تعبير قرآنی فساد در دنيا و يا با ابزار دنيا است و مهم‌ترين مدل فساد همان است كه دنيا در مقابل رشد و تكامل انسان و جامعه بازدارندگی ايجاد می‌كند.

اين عضو هيئت علمی دانشگاه عنوان كرد: به همين خاطر راهكار قرآن برای مقابله با دنياگرايی اين است كه انسان و جامعه تزكيه شود؛ يعنی از ارتباط ناسالم با دنيا برحذر داشته شود تا بعد از اين تزكيه شدن بتواند حركت خود را به سمت رشد و كمال ادامه دهد. براين اساس قرآن تعبير زكات را به عنوان نشانه‌ای از ايمان بارها به كار برده است.

وی در تبيين زكات اظهار كرد: زكات يعنی پاكسازی مالی؛ يعنی برای اينكه دنيا، اموال دنيا و بهره‌مندی‌های دنيا مانعی برای رشد انسان و جامعه نشود بايستی پاكسازی شود. به همين دليل قرآن از تعابيری مانند «من تزكی»، زكات و تزكيه استفاده می‌كند. مشخصا در بحث نماز عيد فطر خداوند به كسانی كه زكات دهند و نماز (نماز عيد فطر) را برپا كنند وعده رستگاری می‌دهد.

كوشكی خاطرنشان كرد: بنابراين فساد اقتصادی در نگاه قرآن نسبت به آنچه كه در عرف جامعه وجود دارد مفهوم موسع‌تری دارد. راهكار برخورد با آن نيز از منظر قرآنی اين است كه ما در ابتدا به دنيا، اقتصاد و معيشت نگاه ابزاری داشته باشيم و سپس از اين ابزار به شيوه‌هايی كه قرآن رهنمود داده است بهره‌گيری كنيم تا اين ابزار بتواند به مزرعه‌ای برای بهينه‌سازی آخرت تبديل شود.

كوشكی درباره تعبير رهبر معظم انقلاب از مبارزه با فساد اقتصادی به جهاد و شاخص‌های اين مبارزه جهادگونه گفت: قاعدتا اولين قدم برای مبارزه جهادی با مفاسد اقتصادی اين است كه تعريف ما از اقتصاد براساس فرهنگ قرآنی ارائه شود؛ يعنی نگاه ابزاری محدود قرآن به اقتصاد را تبيين كنيم و بپذيريم كه اقتصاد به معنی دنيا در حد محدودی به رشد و تكامل معنويت كمك می‌كند و در نتيجه در حد محدود از آن استفاده كنيم و نه بيشتر.

اين استاد دانشگاه تصريح كرد: بحث دوم اين است كه بتوانيم هدف بودن آخرت را در جامعه به عنوان فرهنگ غالب مطرح كنيم. اگر بحث جايگاه اقتصاد در زندگی انسان و جهان و اهداف انسان در زندگی دنيوی را با نگاه قرآنی بفهميم و در جامعه گسترش دهيم تقريبا بهانه‌ای برای فساد اقتصادی باقی نخواهد ماند.

وی تأكيد كرد: دليل اصلی فساد اقتصادی در جامعه ما فراموش كردن دو نكته است كه اولا دنيا دارالقرار نيست، بلكه صرفا مكانی برای رشد و تكامل معنوی انسان است نه دنياگرايی و ثانيا اصلا جايگاه اقتصاد و دنيا در زندگی انسان چيست.

كوشكی در پايان گفت: چون اين دونكته فهميده نشده و مورد غفلت واقع شده است در نتيجه شاهد اشكال مختلف فساد اقتصادی هستيم. به همين دليل بهترين مدل مبارزه با مفاسد اقتصادی آگاهی‌بخشی در اين دو عرصه به جامعه است.




 

پیوندهای مرتبط

· مطالب بیشتر در مورد آرشيو اخبار رسول نور1
· سایر مطالب نوشته شده توسط rasool


پربازدیدترین مطلب در زمینه آرشيو اخبار رسول نور1:
زندگی پیامبر اکرم(ص) برای کودکان مکتوب می‌شود


امتیاز دهی به مطلب

امتیاز متوسط : 0
تعداد آراء: 0

لطفا رای مورد نظرتان را در مورد این مطلب ارائه نمائید :

عالی
خیلی خوب
خوب
متوسط
بد


انتخاب ها


 چاپ این مطلب چاپ این مطلب



Watch the first International Exhibition in Japan (امتیاز : 0)
توسط کاربر مهمان در مورخه : دوشنبه، 20 شهریور، 1391
follo

مطالعه ادامه این نظر ...






چند رسانه ای    نرم افزار    انجمن ها    مراکز    دیگر پایگاهها    ارتباط با ما