رسول نور حضرت محمد (ص) - استفاده از ظرفيت قالب‌های ادبی برای به تصوير كشيدن واقعه عاشورا
 
 
 












 
 استفاده از ظرفيت قالب‌های ادبی برای به تصوير كشيدن واقعه عاشورا

آرشيو اخبار رسول نور3
در ششمين نشست از سلسله نشست‌های «عاشورا؛ تجسم قرآن» كه در ايكنا برگزار شد، ضمن بررسی راهكارهای ترويج صحيح فرهنگ عاشورا با انتشار آثار متقن، بر استفاده از ظرفيت قالب‌های ادبی برای به تصوير كشيدن واقعه عاشورا تأكيد شد.  


به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، نشست «انتشار آثار متقن؛ راهكار ترويج صحيح فرهنگ عاشورا»، صبح امروز، 26 دی‌ماه، با حضور مجتبی رحماندوست، مشاور سابق رئيس جمهور و دبيركل جمعيت دفاع از ملت فلسطين و حسن تفكری، مدير انتشارات تلاوت و معاون آموزش، پژوهش و نظارت بر چاپ و نشر قرآن سازمان دارالقرآن الكريم، در سالن اجتماعات خبرگزاری ايكنا برگزار شد.

اين نشست پس از برگزاری پنجمين نشست از سلسله نشست‌های «عاشورا؛ تجسم قرآن» با عنوان «تجلی آموزه‌های قرآن در مكتب عاشورا» طی 21 دی‌ماه، در اين خبرگزاری برگزار شد كه پرداختن به نقش نويسندگان در رفع خرافه‌های مطرح درباره عاشورا، لازمه‌های انتشار آثار فاخر در اين حوزه و استفاده از پيام‌های والای عاشورا به عنوان قرآن مجسم در آثار مكتوب از جمله محورهای مطرح شده در آن به شمار می‌رود.
در ابتدای اين نشست مجتبی رحماندوست از عاشورا به عنوان سرمايه‌ای ياد كرد كه در همه حوزه‌های ادبی و هنری به عنوان منبعی پرمايه می‌تواند مورد استفاده قرار گيرد. به طوری كه اگر كربلا به درستی اطلاع‌رسانی شود، همه كار انجام شده است و در اين راستا اطلاع‌رسانی جزئی‌نگر، از جمله مبانی اصلی كار به شمار می‌آيد.
وی همچنين با تصريح بر اين كه شعر عاشورايی امروزه به وجود نيامده و هميشه وجود داشته است، از اشعار شاعران معاصر كه برگرفته از احساس قوی شاعر است، ياد كرد و ادامه داد: آثاری كه از برجستگی و عمق محتوايی برخوردار نباشد، اثری متقن نيست.
به گفته اين كارشناس، داستان كوتاه، داستان بلند، رمان و زندگی‌نامه داستانی قابليت فراوانی درباره انعكاس وقايع عاشورا دارند و با استفاده از انتشار آثار متقن می‌توان بزرگترين عنصر تحرك‌بخشی را در كشورهای جهان اسلام ايجاد كرد.
رحماندوست به ظرفيت عظيم واقعه كربلا اشاره كرد و گفت: واقعه كربلا و قيام امام حسين(ع)، از هر منظری قابل بررسی است و در تمام حوزه‌ها اعم از مردم‌شناسی، حضور اقشار مختلف جامعه، مختصات اجتماعی، ادبی و ... ظرفيتی عظيم در حوزه پژوهش دارد.
وی به ظرفيت ادبی و قالب‌های مختلف ادبی پركاربرد برای به تصوير كشيدن واقعه عاشورا اشاره كرد و ادامه داد: از نظر ادبی، واقعه كربلا را می‌توان در قالب‌های مختلف ادبی به تصوير كشيد. از اين رو، در طول تاريخ شاهد تجلی عاشورا با رويكردهای مختلف در عرصه ادبی هستيم. به عنوان نمونه، در برهه‌ای از تاريخ شاعرانی چون محتشم كاشانی زبان مرثيه را برای انتقال مفاهيم كربلا به كار گرفتند و در زمان قبل از انقلاب، شاعران به منظور تهييج روحيه مبارزان انقلابی، زبان حماسی را برای انتقال آرمان‌های انقلاب امام حسين(ع) برگزيدند.
رحماندوست كربلا را هنر و حق محض خواند و ضمن بيان اين كه كربلا سبب تعالی هنر می‌شود، يادآور شد: كربلا برخلاف هر موضوع عادی و روزمره، به جای اينكه توسط هنر به اوج برسد، مايه تعالی هنر و هنرمند می‌شود. اين هنر نيست كه اسباب تعالی واقعه عاشورا را فراهم می‌كند، بلكه اين خود كربلا و حوادث درون آن است كه زمينه اوج و تعالی هنر و هنرمند را فراهم می‌آورد. اين واقعه دارای چنان ظرفيتی است كه هيچ عذری برای هنرمند به منظور نپرداختن باقی نمی‌ماند.
وی از شعر عاشورايی ياد كرد و ضمن اشاره به تاريخچه اين نوع سروده‌ها، تصريح كرد: شعر عاشورايی، تاريخچه‌ عظيمی دارد و منحصر به سال‌های اخير نمی‌شود. از گذشته تا به امروز، هر گاه شعر می‌خواست به تعالی برسد، به موضوع شهادت و واقعه عاشورا می‌پرداخت.
مؤلف «اشك فولاد»، شعر عاشورايی پس از انقلاب را شعری استوار از منظر شاعری و محتوا دانست و اشاره كرد: بعد از انقلاب، محافل ادبی‌ با عنوان شب شعر عاشورايی شكل گرفت كه در آن، شاعران از اقشار مختلف جامعه و در سنين گوناگون، سروده‌های خود درباره كربلا را قرائت می‌كنند. گاه در اين محافل شاهد سروده‌هايی هستيم كه از نظر استواری سخن و ساختار، تعجب مخاطب را برمی‌انگيزد.
دبيركل جمعيت دفاع از ملت فلسطين، اثری را در اين حوزه متقن دانست كه اطلاع‌رسانی و تأثيرگذاری بر مخاطب را به خوبی ادا كند. به اين معنی كه، اثر با به كار گرفتن عناصر داستانی و شاعری، توانسته است بيشترين تأثير را بر خواننده بگذارد و جامعه‌ای را به حركت درآورد.
رحماندوست از داستان كوتاه، داستان بلند، رمان و زندگی‌نامه داستانی، به عنوان چهار قالب ادبی مهم در به تصوير كشيدن تاريخ عاشورا ياد كرد و ادامه داد: اين چهار قالب ادبی از ظرفيت خوبی برای به تصوير كشيدن واقعه عاشورا و انتقال مفاهيم آن برخوردار است كه البته مغفول مانده‌اند. علاوه بر اين، در قالب‌های ياد شده از زبان و عناصر داستان به شكل جديد كمك گرفته نشده است.


وی بر ضرورت نگارش اثر ادبی در اين حوزه تأكيد كرد و افزود: دنيای امروز، اعم از مسلمان و غيرمسلمان، نيازمند آگاهی يافتن از مفاهيم و آرمان‌های عاشورا است كه بهترين زبان برای انتقال آن، زبان و استفاده از فرم‌های ادبی است. می‌توان با خلق اين نوع آثار و ترجمه آن‌ها به زبان‌های مختلف ادبی، شاهد حركت انقلابی مردم در سراسر جهان باشيم.
اين نويسنده دينی و آيينی، شرط تأثيرگذاری آثار در حوزه عاشورا را در رها كردن موضوعات كليشه‌ای و استفاده از زبان نو دانست و تأكيد كرد: بعد از نگارش اين نوع آثار، می‌توان جلسات و كارگاه‌های نقد در جهت بررسی آن‌ها برگزار كرد.
مشاور سابق رئيس جمهور، بر ضرورت بيان صحيح جزئيات تاريخی واقعه كربلا تأكيد كرد و گفت: اگر جزئيات تاريخی عاشورا را از منابع اصيل مانند بحارالانوار، درست به مخاطب اطلاع‌رسانی كنيم، حق مطلب را ادا كرده‌ايم؛ چراكه، واقعه كربلا به اندازه‌ای فرهنگ‌ساز است كه اگر در قالب ادبی و زبان هنری درنيايد، برای مخاطب جاذبه دارد.
به گفته اين نويسنده، بررسی واقعه كربلا از منظر تاريخی در منابع متعددی به رشته تحرير درآمده است، از اين رو به نظر می‌رسد كه منابع اين حوزه، ظرفيت گنجاندن در كتابخانه‌ای تخصصی را دارد.
يادآور می‌شود، در ادامه اين نشست، محمود تفكری، مدير انتشارات تلاوت، به ويژگی‌های آثار متقن در حوزه تاريخ و ادب عاشورايی اشاره كرد و در رابطه با آسيب‌های موجود در مكتوبات اين حوزه سخن گفت.
در ادامه اين نشست، حسن تفكری، معاون آموزش، پژوهش و نظارت بر چاپ و نشر قرآن سازمان دارالقرآن الكريم، با اظهار اين كه ظرفيت عاشورا و قيام امام حسين(ع) در حوزه نشر بسيار بالا است، افزود: ظرفيت عاشورا و قيام امام حسين(ع) آن قدر بالاست كه پس از 1400 سال هنوز هم آثار نوشته شده تازه‌ای در اين حوزه مشاهده می‌شود.
وی با بيان اينكه متأسفانه زنگارهايی كه در قيام عاشورا ايجاد شده، هدف اصلی اين واقعه را تحت‌الشعاع قرار داده است، به ارائه پيشنهادی مبنی بر تشكيل يك نهاد به منظور نظارت بر صحت محتوای آثار عاشورايی پرداخت و گفت: 27 سال پيش هيچ نظارتی بر قرآن انجام نمی‌شد؛ اين در حالی است كه امروزه همه قرآن‌های چاپ شده با مهر معاونت نظارت بر چاپ و نشر قرآن كريم سازمان دارالقرآن وارد بازار نشر می‌شود، بنابراين اگر همه آثار چاپ شده درباره قيام عاشورا و نهضت حسينی با نظارت يك نهاد انجام شود، ديگر شاهد خرافه‌گويی در اين حوزه نخواهيم بود.
مسئول انتشارات كاتبان وحی، به تحريف‌های قرآنی اشاره كرد و گفت: زمانی كه قرآن نازل شده بود، عده‌ای درصدد نفی آن بودند، اما پس از شكست سعی كردند آن را آن قدر مقدس بشمارند كه مردم از آن كمتر در زندگی روزمره استفاده كنند.
وی عنوان كرد: در رابطه با قيام عاشورا اقداماتی انجام شده است كه ما را از هدف امام حسين(ع) دور كرد. در خرافه‌گويی‌ها مظلوميت امام حسين(ع) را به قدری پررنگ نشان دادند كه گويا امام نمی‌توانست از عهده يزيد بر آيد؛ در حالی كه اين امام می‌توانست با يزيد بيعت و همه چيز را تمام كند، اما هدف امام حسين(ع) بالاتر از اين موضوع‌ها بود.
تفكری اظهار كرد: شهيد مطهری زمانی كه كتاب «حماسه حسينی» را به نگارش درآورد، احساس خطر كرده بود كه مبادا قيام عاشورا از مسير اصلی خود خارج شود؛ چرا كه با وارد كردن يك سری خرافات، ذهنيات مردم عوض می‌شد.
وی ضمن گلايه از پرداخت ابعاد ظاهری مردم از قيام عاشورا گفت: متأسفانه مردم در عزاداری‌ها بيشتر به ابعاد ظاهری می‌پردازند؛ اين در حالی است كه بايد ابعاد حقيقی قيام را مورد نظر قرار داد. مقام معظم رهبری بارها بر اين مورد تأكيد كردند كه مردم از پرداختن به ابعاد ظاهری قيام عاشورا بپرهيزند.
مسئول انتشارات كاتبان وحی تصريح كرد: در سال‌های اخير مردم در عزاداری‌ها، از طنين آهنگ خوانندگان غربی و آن‌ سوی مرزها استفاده می‌كردند كه اگر تذكرات مقام معظم رهبری نبود، به سمت استفاده از آلات موسيقی درعزاداری‌ها نيز پيش می‌رفتيم.
تفكری اظهار كرد: در برخی از مداحی‌ها شاهد دروغ هستيم كه بايد با آگاهی و اطلاع‌رسانی مردم، از پيشرفت دروغ‌ها در مداحی‌ها و مجالس عزاداری جلوگيری شود. اگر بتوان قيام عاشورا را به صورت روزآمد به اطلاع مردم برسانيم، می‌توانيم به مرور شاهد مقابله با خرافه‌گويی‌ها در مجالس عزاداری و حتی مداحی‌ها باشيم.
مسئول انتشارات كاتبان وحی به تأثير هنر فيلمسازی در تبيين صحيح واقعه عاشورا اشاره كرد و گفت: ممكن است برخی از افراد علاقه‌ای به خواندن كتاب نداشته باشند؛ بنابراين تهيه يك سريال يا فيلم، همچون سريال «اصحاب كهف» می‌تواند تأثير به سزايی در تبيين صحيح واقعه عاشورا داشته باشد.
وی صنعت نشر را صنعت سودآوری ندانست و تأكيد كرد: متأسفانه صنعت نشر صنعت سودآوری نبوده و زمين‌ خورده است؛ بنابراين ناشر به ناچار سراغ چاپ آثار سطحی می‌رود؛ در حالی كه اگر دولت از چاپ كتاب‌های فاخر حمايت كند، هيچ ‌گاه شاهد چنين اتفاقی نخواهيم بود.
تفكری اظهار كرد: بايد چندين موضوع را از قيام عاشورا انتخاب كرد و در اختيار نويسندگان قرار داد تا آنها بر اساس آن موضوعات آثارشان را خلق كنند. مردم به دنبال مسائل سطحی هستند؛ اين در حالی است كه كتاب دعا بيش از ديگركتاب‌های فاخر و مذهبی فروش دارد و گاه ديده می‌شود كه كتاب دعا به چاپ هشتادم می‌رسد، در حالی كه چاپ نخست يك كتاب مذهبی فاخر و ارزشمند طی 10 سال نيز ممكن است به فروش نرسد.
مسئول انتشارات كاتبان وحی، حمايت دولت از ناشران را در انتشار آثار فاخر مؤثر دانست و تصريح كرد: صدا و سيما بايد به معرفی و تبليغ آثار فاخر بپردازد و در كنار آن، دولت بايد حمايت‌های خود را از ناشران داشته باشد. حمايت دولتی از صنعت نشر به درستی صورت نمی‌گيرد، به طوری كه ديده می‌شود بن‌های خريد كتاب در راستای خريد كتاب صرف نمی‌شود.
تفكری اظهار كرد: گاهی اوقات در ميان آثار ديده می‌شود كه درباره برخی از موضوعات واقعه عاشورا، كتاب‌های بسياری نگارش شده و برخی ديگر از موضوعات مغفول مانده است.
وی افزود: سازمان صدا و سيما بايد با برگزاری مسابقات و يا جنبه‌های تشويقی، مسائل مربوط به واقعه عاشورا را به درستی برای مردم تبيين كند. ترويج فرهنگ صحيح عاشورا بايد به عناوين مختلف تبيين شود.
مسئول انتشارات كاتبان وحی با گلايه از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از خريد كتاب‌های سطحی، تصريح كرد: گاهی اوقات ديده می‌شود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، كتاب‌های سطحی را خريداری می‌كند و بسياری از كتاب‌های فاخر در انبارها می‌ماند.




 

پیوندهای مرتبط

· مطالب بیشتر در مورد آرشيو اخبار رسول نور3
· سایر مطالب نوشته شده توسط rasool


پربازدیدترین مطلب در زمینه آرشيو اخبار رسول نور3:
هدف از اهانت به حضرت محمد(ص) ایجاد فتنه و شبهه در دین اسلام است


امتیاز دهی به مطلب

امتیاز متوسط : 0
تعداد آراء: 0

لطفا رای مورد نظرتان را در مورد این مطلب ارائه نمائید :

عالی
خیلی خوب
خوب
متوسط
بد


انتخاب ها


 چاپ این مطلب چاپ این مطلب






چند رسانه ای    نرم افزار    انجمن ها    مراکز    دیگر پایگاهها    ارتباط با ما